Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı (TMGD)


 

TEHLİKELİ MADDE GÜVENLİK DANIŞMANLIĞI (ADR)

ADR: Tehlikeli malların Karayolu le Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasını ifade eder.

TEHLİKELİ MADDE GÜVENLİK DANIŞMANI:
Tehlikeli maddeleri; taşıyan, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan işletmelerin yaptıkları işlemleri, insan sağlığına, diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden, güvenli bir şekilde taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalar ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yapmaları için işletmelere yardımcı olmak amacıyla istihdam edilecek veya hizmet alınacak, yetkilendirilen gerçek kişiyi ifade eder.

TEHLİKELİ MADDE DANIŞMANLIĞI HİZMETİ ALMASI GEREKEN FİRMALAR:

Tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde yer alan ve bir takvim yılı içerisinde net elli ton ve üstü miktarlarda işlem yapan, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan olarak faaliyette bulunan işletmeler ile toplam araç taşıma kapasitesi elli ton ve üzerinde olan taşımacılık işletmeleri.

Ayrıca, miktarına bakılmaksızın ADR Bölüm 1.1.3.6.3’te yer alan tablodaki taşıma kategorisi sıfır olan tehlikeli maddelerle iştigal eden ve tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde yer alan, gönderen, paketleyen, yükleyen ve dolduran olarak faaliyette bulunan işletmelerin Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ gereği danışmanlık hizmeti almaları zorunludur.

 

TEHLİKELİ MADDE GÜVENLİK DANIŞMANININ GÖREV VE YETKİLERİ

  • Danışmanın asıl görevi, işletmenin başındaki kişinin sorumluluğu altında, yapılan işin gereklilikleri kapsamında en uygun araç ve faaliyetleri belirleyip kullanımını sağlayarak, en güvenli yolla bu faaliyetlerin yönetimini kolaylaştırmaktır.

  • İşletme içerisindeki faaliyetler göz önüne alındığında, bir danışman başlıca aşağıdaki görevleri yapar:

a) Tehlikeli maddelerin taşınmasında uluslararası anlaşma ve sözleşme (ADR/RID) hükümlerine uyulduğunu izlemek.
b) Tehlikeli maddelerin ADR/RID hükümlerine göre taşınması hususunda işletmeye öneriler sunmak.
c) İşletmenin tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili yıllık faaliyet raporunu, yıl sonu itibariyle ilk üç ay içerisinde hazırlamak ve elektronik ortamında İdare’ye ibraz etmek. Söz konusu yıllık rapor aşağıda belirtilen asgari hususları içerir:

  • Tehlikeli maddelerin tehlike sınıfı ve özelliklerini.

  • Tehlikeli maddelerin sınıflarına göre toplam miktarlarını.

  • ADR/RID Bölüm 1.8.3.6’ya göre işletmede meydana gelmiş kazalarla ilgili düzenlenmiş raporları.

  • Taşınan tehlikeli maddelerin  hangi taşıma türü ile yapıldığını.

  • ADR’de ön görülen muafiyet kapsamında herhangi bir yük taşınıp taşınmadığı, taşınmış ise miktar ve sınıfı.

  • Güvenlik danışmanının, işletme için gerek gördüğü ilave güvenlik değerlendirmesini.

ç) Taşınacak tehlikeli maddelerin tespiti yapılarak, bu maddeye ilişkin ADR’deki zorunluluklar ile uygunluk prosedürlerini belirlemek.
d) İşletmenin faaliyet konusu olan tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanacağı taşıma araçları satın alınırken rehberlik etmek.
e) Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi ve boşaltımında kullanılan teçhizatın  kontrolüyle ilgili prosedürleri belirlemek.
f) Ulusal ve uluslararası mevzuat  ve bunlarda yapılan değişiklikler hakkında, işletme çalışanlarına göreve yönelik eğitim vermek veya almalarını sağlamak ve bu eğitimin kayıtlarını muhafaza etmek.
g) Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında bir kaza veya güvenliği etkileyecek muhtemel bir olay meydana gelmesi durumunda uygulanacak acil durum prosedürlerini belirlemek, çalışanlara bunlarla ilgili tatbikatları periyodik olarak yaptırmak ve bunların kayıtlarını tutmak.
ğ) Kazaların veya ciddi ihlallerin tekrar oluşmasını önleyecek tedbirlerin alınmasını sağlamak.
h) Alt yüklenicilerin veya üçüncü tarafların seçiminde ve çalıştırılmasında tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilgili mevzuatın öngördüğü özel şartların dikkate alınmasını sağlamak.
ı) Tehlikeli maddelerin taşınması, doldurulması veya boşaltılmasında yer alan çalışanların, operasyonel prosedürler ve talimatlar hakkında bilgiye sahip olmalarını sağlamak.
i) Tehlikeli malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılmasında muhtemel risklere karşı hazırlıklı olmak için, ilgili personelin farkındalığını artırmaya yönelik önlemler almak.
j) Tehlikeli maddenin sınıfına göre taşıma sırasında taşıtta bulunması gereken doküman ve güvenlik teçhizatlarının taşıma aracında bulundurulmasına yönelik talimatları oluşturmak.
k) ADR/RID Bölüm 1.10.3.2’de belirtilen işletme güvenlik planını hazırlayarak planın uygulanmasını sağlamak.
l) Faaliyetler konusunda eğitim, denetim ve kontrol dâhil yaptığı her türlü işi kayıt altına almak, bu kayıtları5 yıl süreyle saklamak ve talep edilmesi halinde İdareye ibraz etmek.
m) İşletmede görevi ile ilgili yapacağı denetlemelerde; denetlenen kişi ve işlerle ilgili tarih ve saat belirterek kayıt tutmak.
n) Herhangi bir tehlikenin söz konusu olduğu durumlarda tehlike giderilene kadar yapılan işi durdurmak, tehlikenin giderildiği durumda da işi kendi onayı ile başlatmak ve tehlike giderilene kadar geçen süreçteki her türlü aşamayı işletmeye veya yetkili mercilere yazılı olarak bildirmek.
o) Taşıma aracına yüklenen yükün ADR/RID hükümlerine uygun olarak;  paketlenmesi, etiketlenmesi, işaretlenmesi ve yüklenmesiyle ilgili iş ve işlemlere ilişkin prosedürler belirlemek.

  • TMGD, sorumlu olduğu işletmede taşıma, yükleme veya boşaltma sırasında meydana gelen bir kazanın cana, mala ve çevreye zarar vermesi durumunda;  kaza hakkında bilgi toplayarak işletme yönetimine veya İdareye bir kaza raporu verir. Bu rapor uluslararası veya ulusal mevzuat kapsamında işletme yönetimi tarafından yazılması gereken raporun yerini tutmaz.

 

TEHLİKELİ MADDELERE İLİŞKİN OLAYLARIN BİLDİRİLMESİ

  • Anlaşmaya taraf ülkelerden birisinin topraklarında tehlikeli malların yüklenmesi, doldurulması, taşınması veya boşaltılması sırasında ciddi bir kaza veya olay olursa, kaza ile ilgili uygun bir rapor, sırasıyla yükleyici, doldurucu, taşımacı veya gönderen tarafından olaydan en geç bir ay sonra anlaşmaya taraf ülkenin ilgili yetkili kurumuna sunulacaktır. 

  • Anlaşmaya Taraf Ülke, gerekli durumlarda, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Sekreterliği'ne diğer Anlaşmaya Taraf Ülkeleri bilgilendirmek amacıyla bir rapor hazırlayacaktır.

  • Tehlikeli madde sızıntısı olmuş ise veya ani ürün kaybı riski olduğunda, kişisel yaralanma, maddesel veya çevresel zarar oluştuğunda veya yetkililer olaya müdahil olmuş ve aşağıdaki kriterlerden bir veya birkaçı gerçekleşmiş ise rapor edilmesi gereken bir durum meydana gelmiştir.

 

Doğrudan tehlikeli malların taşınması sırasında oluşan ölüm veya yaralanma ile aşağıdaki yaralanmalar kişisel yaralanma vakaları anlamına gelir;

  • Yoğun tıbbi bakım gerektiren yaralanmalar;

  • En az bir gün hastanede kalınmasını gerektiren yararlanmalar;

  • En az ardışık üç gün çalışamama ile sonuçlanan yaralanmalar.

Ürün kaybı;
(a) Taşıma kategorisi 0 veya 1 olan tehlikeli malların 50 kg/ 50 l veya daha fazla miktarda;
(b) Taşıma kategorisi 2 olan tehlikeli malların 333 kg/ 333 l veya daha fazla miktarda;
(c) Taşıma kategorisi 3 veya 4 olan tehlikeli malların 1000 kg/ 1000 l veya daha fazla miktarda sızması/salınması anlamındadır.

 

KAZA RAPORUNUN HAZIRLANMASI

  • Mod  

  • Demiryolu Vagon Numarası

(isteğe bağlı)

 

  • Karayolu Araç Tescili

(isteğe bağlı)

  • Olayın Tarihi ve Yeri 

Yıl: ....................      Ay: ....................     Gün: ………………..        Saat:…………………

Demiryolu

  • İstasyon

  • Tren Manevra/Tahsif İstasyonu

  • Yükleme/Boşaltma/Aktarma Yeri

Yer/Ülke: …………….
Veya

  • Açık Hat:

Hattın Tanımı: Kilometre:

Karayolu

  • Meskul Alan

  • Yükleme/Boşaltma/Aktarma

  • Açık Yol

Yer/Ülke: …………….

 

  • Topoğrafya

  • Meyil/Yokuş

  • Tünel

  • Köprü/Alt Geçit

  • Geçit

 

  • Hava Durumu

  • Yağmurlu

  • Karlı

  • Buzlu

  • Sisli

  • Gök Gürültülü

  • Fırtına

  • Sıcaklık: ………………..C

 

  • Olayın Tanımı

  • Raydan Çıkma/Yoldan Ayrılma

  • Çarpışma

  • Dönme/Yuvarlanma

  • Yangın

  • Patlama

  • Kayıp

  • Teknik Hata

 

Olayın tarifi ile ilgili ek bilgi:………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 

 

  • Olaya Dahil Olan Tehlikeli Mallar  

UN Numarası (1)

 

Sınıf

Ambalaj Grubu

Ürün Kaybının Tahmini Miktarı (kg veya l) (2)

İhtiva
Edenin
Tanımı
(3)

İhtiva
Edilen
Maddenin
Tanımı

İhtiva
Edilenin
Bozulma
Türü

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Özel hüküm 274’ün uygulandığı toplu girdi

kapsamına giren tehlikeli mallar için teknik ismi de belirtilmelidir.

  • Sınıf 7 için, 1.8.5.3’teki kriterlere göre değerleri belirtiniz

(3)  İlgili numarayı belirtin

  • Ambalaj

  • IBC

  • Büyük Ambalaj

  • Küçük Konteyner

  • Vagon

  • Araç

  • Tank-Vagonu

  • Tanker

  • Akülü Vagon

  • Tüplü Gaz Tankeri

  • Sökülebilir Tankları Olan Vagon

  • Sökülebilir Tank

  • Büyük Konteyner

(4) İlgili numarayı belirtin
1. Kayıp
2. Yangın
3. Patlama
4. Yapısal Hata

  • Olayın Nedeni (Net Olarak Biliniyorsa)

  • Teknik Hata

  • Yükün Yanlış Yüklenmesi

  • Operasyonel neden (demiryolu operasyonu)

  • Diğer: ………………

  • Olayın Sonuçları

Tehlikeli Madde ile Temastan Kaynaklanan Kişisel Yaralanma

  • Ölü  (Sayı)   : ……….

  • Yaralı (Sayı): ……….

Ürün Kaybı

  • Evet

  • Hayır

  • Muhtemel Ürün Kaybı Riski

        Malzeme Zararı/Çevresel Zarar

  • Tahmini Zarar Düzeyi < 50.000 Avro

  • Tahmini Zarar Düzeyi > 50.000 Avro

      
  Kurumların Dahil Edilmesi

  • Evet           

  • Asgari 3 saat süreyle insanların olay yerinden uzaklaştırılması

  • Tehlikeli malların neden olduğu bir durumdan ötürü asgari 3 saat süreyle trafiğin kapatılması

  • Hayır

Gerektiğinde, yetkili kurum daha fazla bilgi isteyebilir.
 

TEHLİKELİ MADDELERİN AMBALAJLANMASI

IBC (ORTA BOY DÖKME YÜK KONTEYNERI): Aşağıdaki özelliklere sahip olan, katı veya esnek maddeden yapılmış portatif bir ambalaj anlamına gelir.

  • Kapasitesi;

  • Paketleme grubu II ve III olan katı ve sıvı maddeler için en fazla 3 m3

  • Esnek, sert plastik, kompozit, fiber veya ahşap IBC’lerde paketlendiğinde, paketleme grubu I olan katı maddeler için en fazla 1.5 m3

  • Metal IBC’lerde paketlendiğinde, paketleme grubu I olan katı maddeler için en fazla 3 m3

  • Sınıf 7 radyoaktif malzemeler için en fazla 3 m3

  • Mekanik elleçlenecek  şekilde tasarlanmıştır.

  • Elleçleme ve taşıma esnasında olabilecek, testlerle tespit edilen gerilmelere dayanıklıdır.

 

b. TANK KONTEYNER: Bir konteyner tanımını karşılayan, bir gövdesi ve durumunu fazla değiştirmeden tank konteynerin taşınmasını kolaylaştırıcı teçhizatı dahil ekipmanları olan, gaz, sıvı, toz veya granül maddelerin taşınmasında kullanılan ve bazı gazların taşınmasında kullanıldığında 0.45 m3’ten (450 lt) fazla kapasitesi olan bir taşıma vasıtası.

c. DÖKME YÜK KONTEYNERI: Taşıma esnasında katı maddelerin sistem çeperi ile direk temasta olduğu bir muhafaza sistemi (herhangi bir iç astar veya kaplama dahil) anlamına gelir.

 

 

  • MEMU (MOBİL PATLAYICI ÜRETİM ARACI): Patlayıcı olmayan tehlikeli maddelerden patlayıcı üreten ve dolumunu yapan bir ünite veya üzerinde böyle bir ünite monte edilmiş bir araç anlamına gelir. Ünite, pompalar ve ilgili ekipmanlar yanında çeşitli tanklar, dökme yük konteynerlerı ve imalat cihazını da kapsar. MEMU’de, ambalajlı patlayıcılar için özel bölmeler bulunabilir.

 

  • MEGC (ÇOK ELEMANLI GAZ KONTEYNERI) : Manifoldla birbirine bağlı ve bir iskelet üzerine monte edilmiş bir birim anlamına gelir. Şu elemanlar çok elemanlı gaz konteyneri elemanları olarak düşünülebilir: Silindirler, tüpler, basınç varilleri ve silindir demeti ayrıca 2.2.2.1.1’de tanımlanan gazların taşınmasında kullanılan 450 litreden daha fazla kapasiteli tanklar;

  • SABİT TANKLAR (TANKERLER) : Bir araca kalıcı olarak monte edilmiş (bu araç tanker olur) veya böyle bir aracın şasisinin tamamlayıcı bir parçası olan 1000 litreden fazla kapasiteye sahip tank anlamına gelir.

 

                               
AMBALAJLARIN ETİKETLENMESİ

  • AD R’de aksi belirtilmedikçe, ambalaj içindeki tehlikeli maddelere karşılık gelen UN numarası, her bir ambalaj üzerine okunaklı ve dayanıklı biçimde ‘’UN’’ harfleri öne gelecek şekilde işaretlenmelidir.

  • 450 litre kapasiteden fazla orta boy hacimli konteynerlerin (IBC) be büyük ambalajların karşılıklı iki tarafı da işaretlenmelidir.

  • Paket içinde tehlikeli madde birden fazla ise her maddenin UN numarası paket üzerinde görülür.

  • Her tehlikeli maddenin esas (ve varsa ilave) tehlike ikaz etiketi paketin üzerine yapıştırılır.

  • Bir kombinasyon ambalaj içinde birden fazla tehlikeli madde paketlenmiş ise ambalaj üzerine her madde veya nesnenin tehlike etiketi yapıştırılır.

  • Bir kombinasyon ambalaj içinde birden fazla tehlikeli madde paketlenmiş ise ambalaj üzerine her madde veya nesnenin tehlike etiketi yapıştırılır. Farklı maddelerin tehlike etiketleri aynı ise ambalaj üzerine sadece bir çeşit etiket yapıştırılır.


 

TEHLİKELİ MADDE TAŞIYAN ARAÇTA BULUNMASI GEREKEN EVRAKLAR

  • Taşıma Evrakı (CMR, Taşıma İrsaliyesi, Atık Belgesi)

  • Kaza Talimatı

  • Araç Uygunluk Belgesi

  • Sürücü ADR Belgesi

  • Zorunlu Mali Sigorta

  • Kimlik, Ehliyet, Pasaport

  • İstisna İzinler

  • ADR İstisna Anlaşmaları

  • Konteyner Yükleme Sertifikası (İMO Belgesi)

ARAÇTA BULUNMASI GEREKLİ EKİPMAN

Aşağıda belirtilen ekipman/donanım, her türlü tehlike etiketi için araç içinde bulundurulmalıdır.

 - Her taşıt için; taşıtın toplam ağırlığına ve tekerleklerinin çapına uygun ebatta bir takoz;
- İki adet portatif uyarı levhası;
- Göz yıkama suyua);

ve Her bir araç personeli için;
- Bir adet uyarı yeleği (EN 471 standardında tarif edilene uygun);
- Bir adet taşınabilir el feneri;
- Bir çift koruyucu eldiven; ve
- Göz koruma ekipmanı (Örn: koruyucu gözlük)

Belirli tehlikeli madde sınıfları için gerekli olan ek ekipman:
- 2.3 veya 6.1 numaralı tehlike etiketli taşımalarda araçta bulunan her personel için bir adet acil durum koruyucu maskesi b)
- Bir adet kürek c)                                                                
- Bir adet drenaj tıkacı c)
- Bir adet plastik toplama kabı c)

a 1, 1.4, 1.5, 1.6, 2.1, 2.2 ve 2.3 numaralı tehlike etiketli taşımalar için gerekli değildir.
b Örneğin; gaz/toz filtreli, EN 141 standardında tarif edilene benzer, A2B2E2K2-P2 veya
A1B1E1K1-P1 tipi bir acil durum koruyucu maske.
c Sadece 3, 4.1, 4.3, 8 ve 9 numaralı tehlike etiketli taşımalar için gereklidir.